تجهیزات آبگیری و جداسازی جامد از مایع در بسیاری از صنایع تحت شرایط کاری مختلف فعالیت می کنند و بروز اختلال در عملکرد آن ها می تواند کیفیت فرآیند را کاهش دهد. نشتی، کاهش آبگیری، گرفتگی پارچه، افزایش رطوبت کیک و افت فشار از جمله مشکلاتی هستند که ممکن است در طول زمان ایجاد شوند. هر یک از این موارد می تواند دلایل متفاوتی داشته باشد و برای رفع آن باید ابتدا علت اصلی شناسایی شود.
شناخت نشانه های خرابی و انجام عیب یابی اصولی، علاوه بر جلوگیری از توقف خط تولید، از آسیب دیدن قطعات و افزایش هزینه های تعمیرات نیز جلوگیری می کند. در ادامه مهم ترین مشکلات این تجهیزات و روش های مناسب برای برطرف کردن آن ها بررسی می شود.
فهرست مطالب
مهم ترین مشکلات رایج فیلتر پرس و روش های رفع آن ها
عملکرد نامناسب فیلتر پرس آبگیری لجن معمولاً با نشانه هایی مانند کاهش کیفیت کیک، خروج ذرات جامد از مسیر آب، افزایش زمان سیکل یا مشاهده نشتی همراه است. بررسی این علائم می تواند مسیر عیب یابی را مشخص کند. مهم ترین ایرادات عبارت اند از:
نشتی از بین صفحات
نشتی یکی از مشکلات متداول است که معمولاً از محل تماس صفحات یا اطراف کانال های عبور مایع مشاهده می شود. کثیف بودن سطوح آب بندی، قرارگیری نادرست پارچه، فرسودگی لبه صفحات، وجود ذرات جامد بین صفحات و کافی نبودن فشار هیدرولیک می توانند باعث ایجاد این ایراد شوند.
برای رفع مشکل، ابتدا صفحات باید باز شده و سطوح تماس به طور کامل تمیز شوند. سپس وضعیت پارچه ها، لبه های آب بندی و نحوه قرارگیری صفحات بررسی شود. اگر پارچه پاره یا تغییر شکل داده باشد، باید تعویض شود. همچنین فشار سیستم هیدرولیک باید کنترل شود تا صفحات با نیروی کافی در کنار یکدیگر قرار بگیرند.
کاهش آبگیری و افزایش رطوبت کیک
یکی از نشانه های کاهش عملکرد، افزایش میزان مایع باقی مانده در کیک خروجی است. گرفتگی پارچه، کاهش فشار، زمان ناکافی فیلتراسیون، تغییر غلظت خوراک و نامناسب بودن شرایط عملیاتی می توانند باعث افزایش رطوبت شوند.
برای رفع این مشکل ابتدا وضعیت پارچه ها بررسی و در صورت نیاز شست وشو می شود. سپس فشار، دبی خوراک و مدت زمان سیکل باید کنترل شوند. اگر ویژگی های ماده ورودی مانند غلظت یا اندازه ذرات تغییر کرده باشد، تنظیمات فرآیند نیز باید متناسب با شرایط جدید اصلاح شود. انتخاب پارچه مناسب فیلتر پرس نیز تأثیر مستقیمی بر کیفیت آبگیری دارد.
گرفتگی پارچه
تجمع ذرات ریز، مواد چسبنده، رسوبات و ترکیبات شیمیایی روی سطح پارچه می تواند منافذ آن را مسدود کند. در نتیجه عبور مایع کاهش یافته و زمان لازم برای تکمیل فرآیند افزایش پیدا می کند. در چنین شرایطی ممکن است کیک نیز رطوبت بیشتری داشته باشد.
شست وشوی منظم پارچه یکی از مهم ترین روش های پیشگیری است. البته روش شست وشو باید با جنس پارچه و نوع رسوبات سازگار باشد؛ زیرا استفاده از فشار زیاد یا مواد شیمیایی نامناسب می تواند به بافت آن آسیب بزند. اگر پس از شست وشو عملکرد پارچه به حالت عادی برنگردد، تعویض آن گزینه مناسب تری خواهد بود.
پر نشدن کامل محفظه ها
پر نشدن کامل محفظه های بین صفحات باعث تشکیل کیک نامنظم و کاهش ظرفیت آبگیری می شود. کاهش دبی خوراک، گرفتگی مسیر ورود مواد، عملکرد ضعیف پمپ و تغییر غلظت دوغاب از مهم ترین دلایل این مشکل هستند.
برای عیب یابی باید ابتدا مسیر انتقال خوراک بررسی شود تا گرفتگی یا انسداد وجود نداشته باشد. عملکرد پمپ نیز باید از نظر فشار و دبی کنترل شود. اگر ماده ورودی نسبت به شرایط معمول رقیق تر یا غلیظ تر شده باشد، ممکن است تنظیمات فرآیند نیاز به اصلاح داشته باشد.
کاهش فشار و راندمان فیلتراسیون
کاهش فشار کاری می تواند سرعت جداسازی جامد و مایع را کاهش داده و زمان سیکل کاری فیلتر پرس را افزایش دهد. خرابی یا افت عملکرد پمپ تغذیه، نشتی در خطوط، گرفتگی لوله ها و تغییر خواص ماده ورودی از عوامل رایج این مشکل هستند.
برای رفع آن باید فشار و دبی خوراک اندازه گیری و با مقادیر معمول مقایسه شود. مسیرهای انتقال نیز باید از نظر گرفتگی بررسی شوند. در صورت مشاهده افت عملکرد پمپ، سرویس یا تعمیر آن ضروری است. افزایش بی دلیل فشار نیز راهکار مناسبی نیست و فشار باید متناسب با شرایط طراحی و نوع خوراک تنظیم شود.
پارگی یا فرسودگی پارچه
پارچه در طول زمان ممکن است به دلیل استفاده مداوم، تماس با ذرات سخت، شست وشوی نادرست یا شرایط شیمیایی نامناسب دچار پارگی و فرسودگی شود. حتی یک سوراخ کوچک نیز می تواند باعث عبور ذرات جامد و کاهش کیفیت مایع خروجی شود.
بازرسی منظم پارچه ها به شناسایی زودهنگام این مشکل کمک می کند. پارچه هایی که دچار پارگی، تغییر شکل یا کاهش شدید نفوذپذیری شده اند، باید تعویض شوند. هنگام انتخاب پارچه جایگزین باید اندازه ذرات، نوع ماده، دمای فرآیند و شرایط شیمیایی نیز در نظر گرفته شود.
خروج ذرات جامد همراه با آب
اگر مقدار زیادی از ذرات جامد وارد جریان آب خروجی شوند، احتمال وجود مشکل در بخش جداسازی وجود دارد. پارگی پارچه، قرارگیری نادرست آن، آب بندی ضعیف صفحات یا انتخاب پارچه با منافذ نامناسب از دلایل اصلی این وضعیت هستند.
در ابتدا باید پارچه ها از نظر پارگی و آسیب بررسی شوند. سپس نحوه قرارگیری صفحات و وضعیت سطوح آب بندی کنترل شود. اگر این بخش ها سالم باشند، باید مشخصات پارچه با اندازه ذرات موجود در خوراک مقایسه شود. بررسی صفحه به صفحه نیز به شناسایی محل دقیق ایراد کمک می کند.
بسته نشدن کامل صفحات
بسته نشدن کامل صفحات می تواند باعث ایجاد نشتی و کاهش کیفیت آبگیری شود. افت فشار سیستم هیدرولیک، وجود مواد جامد بین صفحات، خرابی جک یا مشکلات مربوط به یونیت هیدرولیک از دلایل احتمالی هستند.
ابتدا باید سطوح تماس صفحات تمیز شوند و هیچ ماده ای میان آن ها باقی نمانده باشد. سپس فشار هیدرولیک، وضعیت جک، شیلنگ ها و اتصالات بررسی شود. در صورت مشاهده نشتی روغن یا افت فشار، سیستم هیدرولیک باید سرویس شود. هم راستایی صفحات نیز اهمیت دارد و در صورت مشاهده انحراف باید بخش مکانیکی بررسی شود.
افزایش زمان سیکل کاری
افزایش زمان هر سیکل باعث کاهش ظرفیت عملیاتی و افزایش هزینه های بهره برداری می شود. گرفتگی پارچه، کاهش نفوذپذیری کیک فیلتر، افت عملکرد پمپ و تغییر غلظت خوراک از مهم ترین دلایل این مشکل هستند.
برای تشخیص علت، بهتر است مدت زمان هر مرحله به صورت جداگانه ثبت شود. اگر زمان پر شدن محفظه ها افزایش یافته باشد، باید پمپ و مسیر خوراک بررسی شوند. در صورتی که مرحله آبگیری طولانی شده باشد، گرفتگی پارچه یا تغییر ویژگی های کیک محتمل تر است. ثبت منظم زمان سیکل به شناسایی تدریجی افت عملکرد کمک می کند.
تشکیل نابرابر کیک
در شرایط عادی، کیک باید در محفظه ها تا حد زیادی یکنواخت تشکیل شود. تفاوت زیاد در ضخامت یا رطوبت کیک میان صفحات می تواند نشانه توزیع نامناسب خوراک، گرفتگی برخی مسیرها یا تفاوت وضعیت پارچه ها باشد.
برای رفع مشکل بهتر است صفحات به صورت جداگانه بررسی شوند. اگر فقط چند صفحه عملکرد متفاوتی دارند، احتمال وجود ایراد موضعی در پارچه، مسیر ورود خوراک یا آب بندی بیشتر است. همچنین باید وضعیت پمپ و توزیع یکنواخت ماده در محفظه ها کنترل شود.
مشکلات سیستم هیدرولیک
سیستم هیدرولیک وظیفه تأمین نیروی لازم برای بسته نگه داشتن صفحات را بر عهده دارد. افت فشار، نشتی روغن، خرابی آب بندها، آلودگی روغن یا عملکرد نامناسب پمپ هیدرولیک می تواند عملکرد کل مجموعه را تحت تأثیر قرار دهد.
برای پیشگیری از این مشکلات باید سطح و کیفیت روغن، شیلنگ ها، اتصالات، جک و نقاط احتمالی نشتی به صورت دوره ای بررسی شوند. فشار کاری نیز باید در محدوده تعیین شده قرار داشته باشد. سرویس منظم سیستم هیدرولیک علاوه بر جلوگیری از نشتی و افت فشار، احتمال توقف ناگهانی تجهیزات را نیز کاهش می دهد.
روش اصولی عیب یابی دستگاه فیلتر پرس
برای جلوگیری از تعویض بی دلیل قطعات، بهتر است عیب یابی به صورت مرحله ای انجام شود. ابتدا نشانه مشکل مشخص شود؛ برای مثال باید تعیین کرد که ایراد به شکل نشتی، کاهش آبگیری یا افت فشار ظاهر شده است. در مرحله بعد فشار و دبی خوراک، وضعیت پارچه ها و صفحات، شرایط سیستم هیدرولیک و عملکرد پمپ بررسی می شوند. سپس کیفیت و غلظت ماده ورودی با شرایط عادی مقایسه می شود. ثبت اطلاعات هر سیکل نیز بسیار مفید است. تغییر تدریجی زمان آبگیری، رطوبت کیک یا کیفیت آب خروجی می تواند قبل از ایجاد خرابی جدی، وجود یک مشکل را مشخص کند.
برنامه نگهداری برای جلوگیری از مشکلات رایج
نگهداری منظم نقش مهمی در افزایش عمر قطعات و کاهش توقف های ناخواسته دارد. پارچه ها باید در فواصل مناسب تمیز و از نظر پارگی یا گرفتگی بررسی شوند. صفحات نیز باید از نظر آسیب، تغییر شکل و تمیزی سطوح آب بندی کنترل شوند.
سیستم هیدرولیک، پمپ تغذیه، مسیرهای انتقال خوراک و اتصالات باید مطابق برنامه سرویس شوند. کنترل فشار کاری و بررسی وضعیت کیک نیز به تشخیص زودهنگام مشکلات کمک می کند. بهتر است سوابق سرویس، زمان سیکل، فشار، کیفیت کیک و وضعیت آب خروجی ثبت شود. این اطلاعات در زمان بروز ایراد، روند تغییر عملکرد را مشخص کرده و عیب یابی را سریع تر می کند.