نقش سپتیک تانک در حل مشکل گرفتگی چاه فاضلاب

مواد جامد موجود در فاضلاب های خانگی سبب بسته شدن سریع فضای متخلل خاک بدنه چاه فاضلاب می­شوند. بمنظور بهبود ویژگی جذب خاک ، فاضلاب خانگی به یک سپتیک تانک هدایت می­شود تا مواد جامد در ان ته نشین شوند. سپتیک تانک یک محفظه کاملا آب بند با عملکردهای زیر می باشد:

  1. جداسازی مواد جامد شناور و ته نشین پذیر
  2. بهبود شرایط برای رشد باکتری های بی هوازی ضروری که وظیفه­ تجزیه مواد جامد فاضلاب را بر عهده دارند.
  3. فراهم کردن محفظه­ای برای نگهداری لجن (Sludge ) و سریز یا کفاب (Scum ) فاضلاب

سپتیک تانک با کاهش سرعت فاضلاب اجازه ته­ نشین شدن مواد سنگینتر از سیال را می­دهد. کفاب، چربی و مواد سبکتر از آب بصورت یکجا در قسمت بالای سپتیک تانک شناور می­شوند. در یک برش عمودی از سپتیک تانکی که بطور صحیح کار می کند می توان سه ناحیه کاملا مجزا را مشاهده کرد: کفاب در قسمت بالا، ناحیه میانی که از آب تمیز و نسبتا عاری از مواد جامد که به ان “فضای تمیز” گفته می­شود و یک لایه پایینی حاوی لجن ته نشین شده.

سپتیک تانک ­ها به گونه ­ای طراحی می­شوند تا تمام جریان فاضلاب عادی روزانه خانگی و تجاری را در خود جایی دهند بنابراین باید از ظرفیت کافی برای نگهداری حداقل 2 تا 3 برابر جریان فاضلاب روزانه برخوردار باشند. به همین دلیل طراحی باید بر مبنای بیشینه ظرفیت یک واحد مسکونی انجام بگیرد.

بهتر است تا جایی که امکان دارد از سپتیک تانک بزرگتری نسبت به به آن چیزی که طراحی شده استفاده شود. سپتیک تانک بزرگتر ازمزیت جداسازی بیشتر جامدات در لایه های لجن و کفاب و همچنین فضای بیشتری برای ذخیره جامدات برخوردار است.

سپتیک بزرگتر انتقال مواد جامد کمتر به خاک را بهمراه دارد که این یعنی افزایش طول عمر جذب کنندگی خاک. سپتیک تانک بزرگتر همچنین تعداد دفعات تمیز و تخلیه کردن را کمتر می­کند و اجازه­ افزایش ظرفیت واحد مسکونی در آینده را نیز  می­دهد که این موجب فراهم شدن شرایط مثبت برای درامد در سیستم هزینه  – فایده می­شود.

سپتیک تانک­ها دارای بفل یا سه راهی، هم در ورودی و هم خروجی هستند. بفل یا سه ­راهی باعث نگهداری کفاب (سرریز) شناور می­شود و از ایجاد آشفتگی در لجن جامدات ته­ نشین ­شده و کفاب  در زمان ورود و خروج فاضلاب جلوگیری می­کند. در طراحی سپتیک تانک باید دو محفظه­ آدم­رو برروی ورودی و خروجی آن تعبیه شود تا در شرایط ضروری برای تعمیر و همچنین تخلیه راه دسترسی به داخل وجود داشته باشد.

جنس مواد مورد استفاده در ساخت سپتیک تانک

برای استفاده طولانی مدت از سپتیک سه نوع ماده مورد تایید هستند: بتن ، پلی اتیلن و فایبرگلس.

اگرچه سپتیک تانک­ها  از فلز نیز ساخته می­شوند که محیط و محتویات خورنده داخل تانک سبب از هم پاشیدگی و تجزیه سریع سپتیک می شود ولی سپتیک تانک فلزی بعلت زنگ زدگی و خوردگی به سرعت استحکام خود را از دست می­دهد و چیزی که در محل باقی می­ماند یک حفره زیرزمینی با خطوط زنگ ­زدگی است که در معرض نشت و فروپاشی قراردارد. بعبارت ساده تر باید گفت تانک­های فلزی بهیچ عنوان نباید در سیستم های اب و فاضلاب مورد استفاده قرار گیرند.

سپتیک تانک­ بتنی نیز بسیار سنگین بوده و نیاز به کامیون های خاصی برای حمل و نقل و قرارگیری در محل دارند. در اثر ضربه یا افتادن این نوع سپتیک تانک­ ها ترک بر می­دارند. سپتیک دارای درز و شکاف حتما نشتی دارد و نباید نصب شود.

قالب سپتیک تانک بتنی باید در یک بار بتن ریزی پر شود. اگر بتن­ ریزی بصورت مقطعی صورت بگیرد در بخشی که زودتر بتن ریزی صورت گرفته ، بتن سفت می­شود و در ادامه با بتن جدیدی که ریخته می­شود بخوبی متصل نمی­شود که اصطلاح “اتصال سرد” برای آن بکار می­رود. نواحی با اتصال سرد مستعد نشتی هستند و سپتیک با این شرایط غیرقابل قبول می­باشد.

سپتیک تانک­ فایبرگلس و پلی اتیلنی بخاطر شباهت­هایی که از نظر نوع مواد دارند در اینجا در یک گروه قرار می­گیرند و تحت عنوان سپتیک تانک پلاستیکی مورد بررسی قرار می­گیرند.

سپتیک ­تانک های پلی اتیلنی بعلت اینکه بصورت پیوسته و یکپارچه تولید می­شوند در لایه داخلی هیچ درز و شکافی در محل جوش­ها باقی نمی ماند لذا عاری از هرگونه نشتی می­باشند. علاوه براین سپتیک تانک پلی اتیلنی بسیار سبک هستند و این مزیت سبب می­شود تا براحتی حمل شوند و در محل نصب به آسانی تنها به کمک یک بیل مکانیکی و یا چند نفر در ترانشه قرار بگیرد. بخاطر همین وزن کم سپتیک­ تانک­ های پلی اتیلنی باید برطبق دستورالعمل تولید کننده نصب گردند.

این دستورالعمل  بطور خلاصه شامل اصولی از قبیل  قرادادن با دقت سپتیک ­تانک در کف ترانشه بر روی سطحی صاف که کاملا با  شن و یا ماسه متراکم تراز شده است می­شود. پر کردن اطراف سپتیک تانک به این صورت است که همزمان با خاکریزی اطراف آن و متراکم کردن مواد خاکریز، داخل سپتیک تانک نیز با آب پر می­شود. عدم رعایت دستور العمل سازنده سپتیک تانک پلی اتیلنی منجر به نصب سپتیک تانک بصورت کج، یا بصورت شناور؛ بی ثبات و در نهایت تغییر شکل ان می­شود.

دستگاه های سپتیک تانک­ پلی اتیلنی دوجداره دارای کنگره می­باشند که این باعث گرفتن بهتر خاک و درنهایت تقویت ان برای تحمل تنش می­شود.

علاوه براین سپتیک تانک پلی اتیلنی بسیار سبک هستند و این مزیت سبب می­شود تا براحتی حمل شوند و در محل نصب به آسانی تنها به کمک یک بیل مکانیکی و یا چند نفر در ترانشه قرار بگیرد. بخاطر همین وزن کم سپتیک تانک­ پلی اتیلنی باید برطبق دستورالعمل تولید کننده نصب گردند. این دستورالعمل  بطور خلاصه شامل اصولی از قبیل  قرادادن با دقت سپتیک­تانک در کف ترانشه بر روی سطحی صاف که کاملا با  شن و یا ماسه متراکم تراز شده است می­شود.

پر کردن خاک اطراف سپتیک تانک

پر کردن اطراف سپتیک تانک به این صورت است که همزمان با خاکریزی اطراف آن و متراکم کردن مواد خاکریز، داخل سپتیک تانک نیز با آب پر می­شود. عدم رعایت دستور العمل سازنده سپتیک تانک پلی اتیلنی منجر به نصب سپتیک تانک بصورت کج، یا بصورت شناور؛ بی ثبات و در نهایت تغییر شکل ان می­شود. سپتیک تانک­های پلی اتیلنی دوجداره دارای کنگره می­باشند که این باعث گرفتن بهتر خاک و درنهایت تقویت ان برای تحمل تنش می­شود.

خواص منصربفرد سپتیک تانک پلی اتیلن

خواص مطلوب پلی اتیلن تاثیر بسزایی بر استفاده عمومی از مخازن، سپتیک تانک­ها، اتصالات و لوله های پلی اتیلنی در سیستم های تامین آب و فاضلاب داشته است. این ویژگی ها عبارتند از:

مقاومت بسیار بالا در مقابل سایش

مقاومت خوردگی بالا (در مقابل ترکیبات شیمیایی)

خواص بسیار عالی در جریان سیال

غیر سمی بودن (عدم آسیب به محیط زیست)

اتصالات 100% آب­بند

انعطاف­پذیری بالای پلی اتیلن نسبت به سایر انواع مختلف دیگر مورد استفاده در تولید سپتیک تانک

وزن بسیار پایین

قابل اطمینان بودن پلی اتیلن مور استفاده در ساخته بدنه سپتیک تانک